Nhà ở chung cư là không gian nội thất phổ biến nhất, giáo trình sẽ đề cập chi tiết những kiến thức và chú ý trong không gian nội thất nhà ở, chung cư. Việc bố trí ánh sáng cho các không gian nhà hàng, cafe, showroom, cửa hàng, spa…các bạn sẽ được học trên lớp trong phần học này và cụ thể hơn trong phần thực hành làm dự án.

7.8.1. Bố trí ánh sáng phòng khách

– Lưu ý cơ bản

•      Nguyên lý chung của việc thiết kế ánh sáng trong nhà ở là bố trí ánh sáng chung đều, không quá chói, đồng thời sử dụng ánh sáng tập trung tạo nên các khoảng ánh sáng lung linh tại các vị trí “chốt’’ – điểm nhấn. Một phương án thiết kế thành công là kết hợp hài hoà giữa ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo vừa tự nhiên, kinh tế, vừa không bị khô cứng.

•      Ánh sáng sử dụng chiếu sáng cho nhà ở gia đình gồm 2 loại là ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo.

•      Cần lưu ý sử dụng công tắc độc lập cho mỗi loại đèn để chúng ta có thể điều chỉnh ánh sáng dễ dàng hơn.

•      Lắp công tắc điện trên tường ngay ở lối vào để dễ dàng tiếp cận.

•      Nối các bộ đèn tới công tắc tổng đặt ở vị trí thuận tiện nhất để có thể dễ dàng mở tất cả các đèn trong phòng cùng lúc.

– Ánh sáng tổng thể cho phòng khách:

•      Ánh sáng tổng thể thường là ánh sáng trên trần nhà và thường được sử dụng các loại đèn như đèn chùm, đèn trên trần nhà…Khi tạo ánh sáng tổng thể cho phòng khách cần sử dụng đèn âm trần kết hợp với các ánh sáng khác. Trong bố trí ánh sáng nhà ở người ta thường mắc sai lầm cho rằng một hệ thống đèn âm trần dày đặc ở nhiều vị trí có thể cung cấp ánh sáng tổng thể đầy đủ cho cả không gian, rất nhiều người đã chọn đèn âm là nguồn cung cấp ánh sáng chính cho căn phòng. Tuy nhiên, trên thực tế, loại đèn này chỉ hắt ánh sáng ở phía trên xuống theo một phương và chiều nhất định, lượng ánh sáng toả ra xung quanh thường khá ít. Bạn sẽ lãng phí khá nhiều điện năng và chi phí đầu tư cho bóng đèn trong khi một số vị trí trong phòng vẫn có cảm giác khá tối, đặt biệt là xung quanh tường.  Tốt nhất chỉ nên sử dụng đèn âm trần vừa phải, kết hợp cùng một vài loại ánh sáng khác để bổ sung, hỗ trợ cho nhau tốt nhất.

•      Khi tạo ánh sáng tổng thể thì nên chú ý chủ lực vào ánh sáng tập trung, những chiếc đèn trần treo trên tường sẽ giúp bạn điều chỉnh ánh sáng tốt và dễ hơn đèn chùm.

•      Nên chọn đèn treo màu dịu để chiếu sáng tổng thể, tạo không khí dịu mát dễ chịu cho phòng khách. Ngoài ra, bạn cũng có thể đặt một chiếc đèn bàn, đèn tường cạnh ghế sofa, tiện vừa mang mục đích để đọc sách, vừa có tác dụng trang trí.

•      Các loại đèn áp tường không nên nhô ra khỏi tường quá 10cm và cần phải được đặt ở trên tầm mắt để tránh lóa mắt.

•      Nếu trần nhà thấp, để trần nhà trông cao hơn nên sử dụng đèn đặt sàn hoặc đèn áp tường hắt ánh sáng lên trần nhà.  Đối với phòng ăn nhỏ, ngoài ánh sáng tổng thể trong phòng nên sử dụng thêm đèn hắt trên tường cùng với đèn gắn ở gương tạo sự nổi bật ấn tượng cho các vật dụng trong phòng.

•      Sau khi tạo ánh sáng tổng thể, cần xem xét đến ánh sáng chi tiết vì phòng khách đôi khi thiếu ánh sáng, ngay cả ban ngày cũng cần có thêm ánh đèn trong nhà tuy nhiên, độ sáng không nhất thiết phải quá lớn. Do đó, lắp một hai chiếc đèn nhỏ cũng là một phương pháp tiện lợi và tiết kiệm.

•      Bên cạnh ánh sáng nhân tạo, sự thông thoáng do anh sáng tự nhiên phù hợp không gian là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến bối cảnh tổng thể của một phòng khách. Cửa sổ có tác dụng chiếu sáng và làm thoáng khí, đem ánh sáng ấm áp tràn ngập phòng khách mà còn tạo không khí trong lành, mát mẻ, thoáng đãng.  Do vậy không nên đặt đồ vật lớn, cao trước cửa hoặc những khu vực có chức năng lưu thông không khí. Cũng không nên đặt sofa, đồ đạc quá gần cửa sổ nếu không có hệ thống che hắt tốt, bởi như vậy khi mưa gió bạn buộc phải khép cửa mà không thể tận dụng được ánh sáng và không khí tự nhiên tràn vào căn phòng.

•      Để chủ động trong việc điều tiết ánh sáng tự nhiên hợp lý nên sử dụng một chiếc mành (rèm) cửa có dây kéo tạo sự thuận tiện khi sử dụng. Có thể thay thế những tấm màn cửa dày bằng loại mỏng hơn hoặc bằng các cửa chớp gỗ để có thể linh động cuộn màn khi cần không khí trong lành và ánh sáng tự nhiên, hoặc buông màn xuống để tạo không gian ấm cũng vào ban đêm. v Điểm nhấn ánh sáng trong phòng khách

•      Ấn tượng đầu tiên khi bước vào ngôi nhà sẽ đến từ bức tường đối diện với cửa ra vào. Do vậy để tạo điểm nhấn ánh sáng nên lắp đặt các đèn có ánh sáng trọng tâm chiếu xuống tường sẽ tạo điểm nhấn cho khu vực này.

•      Điểm nhấn ánh sáng của phòng khách cũng thường nhắm tới các đồ vật đặc biệt, chẳng hạn như bức tranh nghệ thuật, bình trang trí…Các đồ vậy này có thể được nhấn bằng đèn chiếu điểm hoặc đèn chiếu tranh. Hãy lắp đặt các đèn này phía trên khung tranh (hoặc đồ vật trang trí) và cho ánh sáng quét xuyên xuốt toàn bộ bức tranh (hoặc vật trang trí).

 Thiết kế ánh sáng cho phòng khách rất chuyên nghiệp với các loại đèn thể hiện các chức năng khác nhau như đèn Downlight thực hiện chức năng chiếu sáng chung, chiếu sáng trang trí và cục bộ ở đèn thả bàn ăn, đèn chùm khu bàn trà, đèn chiếu tranh và các đèn hắt cho các tủ đồ nội thất. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.8.2. Bố trí ánh sáng phòng ngủ

– Ánh sáng tổng quan phòng ngủ

•      Xét về mặt phong thủy phòng ngủ thiên về yếu tố âm. Do đó, khi thiết kế phòng ngủ, không nên sử dụng đèn có cường độ chiếu sáng mạnh và hạn chế dùng cửa kính. Vì phòng ngủ là không gian thư giãn, nghỉ ngơi, ánh sáng quá mạnh sẽ ảnh hưởng không tốt đến tâm trí, làm tâm trí không ổn định và ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ.

– Ánh sáng chức năng trong phòng ngủ

•      Tùy vào những mục đích nhất định mà phòng ngủ có thêm các thiết bị chiếu sáng phù hợp cho việc đọc sách, trang điểm, làm việc, đèn ngủ… Với đèn đầu giường cần loại có ánh sáng không quá gắt để bạn vẫn có thể đọc sách, nhưng cũng không bị ánh sáng trực tiếp gây khó chịu cho thị giác. Đèn bàn dùng để viết hay trang điểm cần đảm bảo giống với ánh sáng tự nhiên, để không thay đổi màu sắc khuôn mặt khi trang điểm hoặc làm lóa mắt khi viết.

•      Trong phòng ngủ, không nên treo đèn ngủ phía trên đầu giường, hoặc đèn gắn trên trần sẽ không tốt cho sức khỏe mà còn tạo nên cảm giác không an toàn, nhất là loại đèn chùm hoặc đèn lồng thường phải thiết kế thanh giá đỡ. v Ánh sáng trang trí trong phòng ngủ

•      Bức tường phía đầu giường thường được sử dụng làm không gian trang trí: tranh ảnh, do vậy đèn trang trí cho phòng ngủ thường được đặt trên phía các bức tranh này.

•      Trong các phòng ngủ phong cách cổ điển, tân cổ điển còn sử dụng đèn chùm để trang trí cho phòng ngủ.

•      Hai đèn để hai bên đầu giường nếu lựa chọn phù hợp cũng có chức năng trang trí tốt bên cạnh công dụng đọc sách hay trang điểm.

 Thiết kế ánh sáng trong phòng ngủ có sử dụng đèn Downlight thực hiện chức năng chiếu sáng chung, đèn chum trang trí, các đèn led khe hắt trang trí, đèn bàn hai bên đầu giường. Phần thiết kế ánh sáng đảm bảo đầy đủ công năng cũng như sự tiện nghi chiếu sáng. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.8.3. Bố trí ánh sáng phòng bếp

– Cần sử dụng ánh sáng chức năng cho phòng làm việc và phòng bếp:

•      Đây là hai khu vực có công năng riêng quan trọng nên cần dùng ánh sáng chức năng cho phòng bếp.

•      Lựa chọn công suất đèn và màu sắc phù hợp, tránh ánh sáng gây ảnh hưởng không tốt tới thị giác khi phải tiếp xúc gần.

•      Có rất nhiều cách để chiếu sáng bàn bếp, ví dụ như lắp đèn huỳnh quang, xenon hay đèn LED dưới tủ bếp. Trong trường hợp nhà bếp không có tủ đựng đồ hay xếp bát phía trên bồn rửa hay bàn bếp thì có thể gắn các thiết bị chiếu sáng vào tường hay sử dụng bóng đèn trên trần có thể chiếu sáng tới vị trí cần thiết trong phòng.

•      Đèn cho bàn ăn nên là đèn dây tóc để thức ăn đặt trên bàn trông ngon mắt hơn, và thường bố trí đèn ở ngay trên, chiếu thẳng xuống bàn ăn, không tỏa ra xung quanh.

•      Cần lựa chọn công suất đèn và màu sắc phù hợp tránh ánh sáng gây ảnh hưởng không tốt tới thị giác khi phải tiếp xúc gần.

 Phòng bếp và ăn được thiết kế chiếu sáng rất chuyên nghiệp với các đèn Downlight thực hiện chức năng chiếu sáng chung, đèn thả khu bực bàn đảo và đèn chum trang trí khu vực bàn ăn làm cho đồ ăn trên bàn trông ngon mắt hơn. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.8.3. Bố trí ánh sáng phòng tắm

–  Nếu tận dụng được ánh sáng tự nhiên, ánh sáng tự nhiên giúp phòng tắm luôn thoáng đãng, không có mùi và còn tiết kiệm được điện khi dùng ban ngày. Kết hợp ánh sáng tự nhiên và nhân tạo còn đem lại sự hài hòa, sinh động cho không gian.

–  Nên chú ý dùng loại đèn thích hợp trong môi trường có độ cẩm cao như phòng tắm để tuổi thọ bóng đèn được lâu và không gây nguy hiểm khi sử dụng.

–  Phòng tắm là nơi đáp ứng nhu cầu làm sạch thân thể, trang điểm, ngắm mình và còn làm vệ sinh thường xuyên nên cần sử dụng nguồn sáng chung đảm bảo quan sát toàn bộ.

–  Khi đặt đèn chiếu sáng không nên treo đèn trên đỉnh đầu, bởi như thế sẽ tạo nguồn sáng trực tiếp rọi xuống đầu tạo bóng đổ thẳng đứng với người. Điều này sẽ dẫn đến việc khi bạn soi gương, cạo râu hay trang điểm… sẽ gặp bất lợi cho việc nhìn rõ khuôn mặt. Nếu thiết kế đèn trên đỉnh đầu nên kết hợp với các kiểu bóng ở vị trí khác, và lưu ý chọn loại bóng sáng nhẹ nhàng để không gian thêm mát mẻ và thư giãn.

–  Tính chất thư giãn cũng là yếu tố cần được quan tâm trong nội thất phòng tắm, đèn được dùng trong trang trí phòng tắm thường là những loại đèn có ánh sáng dịu nhẹ, ấm áp để không gian phòng tắm đạt được sự thư giãn tuyệt đối nhất.

–  Phòng tắm còn được bố trí ánh sáng để đem lại cảm giác lộng lẫy, lung linh, lãng mạn qua việc sử dụng các đèn trang trí, đèn nghệ thuật. Để tạo được điều này có thể đặt những chiếc đèn bố trí đèn âm trần kết hợp với đèn tường sẽ làm nổi bật các chất liệu sử dụng để thiết kế phòng tắm và toát lên vẻ đẹp sang trọng.

–  Tùy thuộc vào kết cấu của nhà mà có thể sử dụng các loại đèn hắt trần, đèn mắt ếch để tạo sự lung linh, trang trí không gian phòng tắm. Những bóng đèn hắt dịu dàng sẽ rất hợp với phòng tắm để tạo thêm điểm nhấn cho các bức tường hay các bức tranh nghệ thuật. Đèn chùm với thiết kế độc đáo cũng có thể sử dụng để trang trí trong phòng tắm.

 Ánh sáng phòng vệ sinh có sự kết hợp hài hòa giữa ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo tạo điểm nhấn. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

 Phòng vệ sinh khép kín với đầy đủ các nguồn sáng như chiếu sáng chung và điểm nhấn ở gương soi. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.