icon search

Space shortcuts

Mục lục bài viết

c. Modulor

– Bản chất Modulor:

•  Về mặt từ ngữ, Modulor là tên gọi hệ thống tỷ lệ do Le Coorbusier và các đồng nghiệp của ông sáng tạo ra trong khoảng thời gian 1942-1948 nhằm đưa vào kiến trúc những hệ thống đo lường phù hợp với kích thước con người tạo nên sự phù hợp với sự đa dạng không cùng cũng như những giá trị cơ bản của cuộc sống con người trong không gian.

•  Modulor là một lý luận của Le Corbusier. Ông vận dụng sáng tạo mối tương quan của tỷ lệ vàng vào công trình kiến trúc thông qua các kích thước của cơ thể con người. Lý luận của Le Corbusier: con người là sản phẩm hoàn thiện nhất của thiên nhiên cho nên trong thiên nhiên đã có tỷ lệ đẹp thì con người cũng phải có. Công trình kiến trúc xây nên là để con người sử dụng cho nên một sự hợp lý là phải đưa kích thước của con người vào chính những công trình mà con người sử dụng.

Cách tạo Modulor:

 Hình III-3d

1.  Chọn một người làm chuẩn cao 1,86m

2.  Đo kích thước các hoạt động chính của con người đó.

3.  Lấy hệ kích thước này xếp thành hai chuỗi kích thước:

•  Hệ chuỗi đỏ: 183,113,70,43,27,16….

•  Hệ chuỗi xanh: 226,140,86,53,33,20….

•  Hai hệ chuẩn này có tính quy luật cao, biến thiên theo tỷ lệ vàng, và liên hệ với nhau theo kiểu cung bậc.

Với quy luật hai số đầu cộng nhau được số sau (đây là mối tương quan theo quy luật tỷ lệ vàng). Le Corbussierr đã lấy 4 điểm cao sau đây làm chuẩn:

•  Cốt bàn tay người khi hạ thấp: 86cm

•  Cốt bán than người: 1,13cm  Cốt đỉnh đầu người: 1,83cm

•  Cốt bàn tay khi giơ cao khỏi đầu: 2,26cm

Những con số này có tính chất như sau:

•  113cm = 70cm + 43cm

•  183cm = 113cm + 70cm

•  226cm = 113cm + 79cm + 43cm

Ba con số này xác định khoảng không bị chiếm bởi kích thước con người.

– Ý nghĩa Modulor

•  Tác giả của hệ thống tỷ lệ này giải thích: “Modulor không đem lại tài năng, lại càng không đem lại thiên tài. Nó không giúp cái thô tục trở thành cái tinh tế, nó chỉ cống hiến sự thoải mái tiện lợi cho việc sử dụng những số đo chắc chắn.  Modulor là tập hợp những thông số phù hợp với kích thướng cơ bản của con người biểu diễn dưới dạng hình học, từ đó có thể cho thấy kích thước của các thiết bị cần thiết liên quan. Trong kho tàng vô tận của hệ thống Modulor chỉ còn việc lựa chọn cho mình những tỷ lệ thích hợp nhất.

•  Trong công trình kiến trúc sử dụng hệ chuẩn “Modulor” có thể thoả mãn được những điều cần thiết sau đây:

1) Kiến trúc (từ tổng thể đến chi tiết) đều có thể kết hợp mật thiết với tầm vóc con người 2) Hình thức kiến trúc hoàn toàn có khả năng tạo nên những tương quan tỷ lệ đa dạng, biến hoá và hài hoà, thống nhất.

3) Thích hợp với công nghiệp hoá xây dựng, thi công lắp ghép cùng với việc dùng những trị số cơ bản tối thiểu mà vẫn đạt được khả năng đa dạng tối đa.

•  Nhìn chung, những lý luận về số đo, về modul trong thực tế của nhiều thời đại đã khái quát, bao trùm được giữa những trị số của tỷ lệ, kỹ thuật xây dựng và hình thức kiến trúc, đem lại cho chúng sự thống nhất, hài hoà.

•  Modulor của Le Coorbusier đã được áp dụng vào đơn vị nhà ở lớn ở Macxay của ông. Chiều cao trong và ngoài nhà, kích thước các thành phần kiến trúc và đồ dùng trang thiết bị trong nhà ở tác phẩm này xuất phát từ hệ chuẩn Modulor cho nên số lượng kích thước sử dụng cho toàn công trình này không vượt quá con số 15.

•  Về tỷ lệ, cũng có thể phân loại: tỷ lệ số đo, tỷ lệ tương đồng, và tỷ lệ lý tính. Tỷ lệ số đo và tỷ lệ tương đồng dưa trên sự phân tích các hình dáng, loại tỷ lệ lý tính dựa vào sự cảm nhận của từng dân tộc, từng địa phương, tâm lý của các khu vực, các vùng miền và vật liệu xây dựng địa phương.

•  Modulor chỉ cống hiến sự thoải mái, tiện lợi do việc sử dụng những số đo chắc chắn.

•  Nhược điểm:

  •  Do Modulor lấy số đo trên cơ thể của người châu Âu (1,86cm) nên không thể áp dụng cho châu Á.
  •  Hệ kích thước này rất lẻ, khó công nghiệp hoá xây dựng lắp ghép. Le Corbuser đã áp dụng vào đơn vị nhà ở lớn Macxây.