2.5.1. Bố cục cân đối

– Khái niệm:

•  Theo toán học: Cân đối là hai đối xứng ở hai hình bằng nhau, cách đều nhau hai bên một điểm hoặc một cái trục nhất định.

•  Nghệ Thuật: Về phương diện nghệ thuật, cân đối là sự phù hợp về kích thước, về tương xứng của những phần khác nhau của cơ thể và tương xứng của những phần ấy với toàn cục. Kết quả là một tổng hợp điều hòa về hình thức mà những tương xứng phối hợp lại một cách đều đặn.

•  Cân bằng đối xứng biểu thị tất cả các yếu tố như chiều cao, chiều rộng … được sắp đặt 1 cách đối xứng. Cân bằng đối xứng đề cập đến tất cả những gì được sắp xếp trong 1 bố cục.

Cân bằng đối xứng được chia ra làm nhiều loại như cân bằng đảo ngược, cân bằng 2 trục, cân bằng xuyên tâm…

– Ý nghĩa:

•  Sự cân đối là căn bản của kiến trúc. Những nghệ sĩ thời cổ thường dùng nó để khai diễn những đề tài tôn giáo, những hình thái khắt khe, cứng rắn một cách trang trọng. Người ta thường dùng nó cho những ảnh về lâu đài, nhà thờ v…v…

•  Đường dọc là đường chế ngự trong bố cục cân đối, và bố cục cân đối là một cách bố cục đầy đặc tính trang trọng. Nó có thể giảm đi. Nếu bố cục theo hình tam giác thì nó sẽ có sự linh động phần nào trong toàn thể.

•  Bố cục cân đối đưa đến sự tẻ nhạt, ít gợi cảm, càng tránh được càng tốt. Tuy nhiên có khi người ta muốn nghịch ngợm, dùng cách bố cục cân đối để nhạo cổ điển.

– Vận dụng nguyên tắc cân bằng trong thiết kế nội thất: Đồ đạc hai phía được sắp xếp giống nhau, phía này là ảnh hình chiếu của phía kia, bố cục này tạo cảm giác hài hòa, ngăn nắp trật tự, an toàn…

•  Một trong những cách dễ dàng để tạo ra không gian trò chuyện phù hợp là thiết kế khu vực đó đối xứng nhau. Nó sẽ hình thành sự cân bằng, có tổ chức và bạn sẽ không cần dành nhiều thời gian để cố gắng sắp xếp hay thay đổi chúng

 Phòng khách điển hình cho phong cách đối xứng, từ ghế sofa đến những chiếc đèn bàn ấn tượng đều được sắp xếp giống nhau một cách hoàn hảo tạo sự hài hòa cho căn phòng.

 Một phòng khách thiết kế dựa trên nguyên tắc cân bằng đối xứng. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

 Tủ hai bên vách sau ghế sofa làm cho bức tranh trở thành trọng tâm của phòng đọc sách. Sự đối xứng của các đồ vật trên tủ tạo cảm giác bình yên. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

2.5.2 Bố cục không cân đối

– Khái niệm: Cân bằng không đối xứng đạt được khi không có sự đối xứng, khi tất cả các yếu tố được xếp đặt không có sự đối xứng với nhau, phía đối diện có cấu trúc hoặc hình thể khác nhau nhưng mang cùng trọng lượng hình ảnh thì cân bằng không đối xứng được thiết lập. Cân bằng không đối xứng là nguồn cảm hứng phóng khoáng của nghệ sĩ. Nó không có luật lệ, mà luật lệ chỉ là tìm cảm hứng trong ký ức thẩm mỹ của tác giả. Đối với loại bố cục này ta phải chú ý đến sự cân xứng, nó có liên hệ chặt chẽ với phép phối cảnh.

•  Đường nét là nền tảng của bố cục nên nhờ nó mà ta tìm cảm hứng và dùng nó làm địa bàn đi tìm trọng tâm (cùng nghĩa là chủ điểm) và sự cân xứng của ảnh.

– Ý nghĩa: Trong lãnh vực đó người nghệ sĩ sẽ để cho tùy theo tâm hồn hướng dẫn bởi vì những đường tạo ra trong lúc cảm hứng sẽ dùng làm căn bản cho sự xây dựng đề tài mà mình muốn và gợi ý ra những trạng thái nó đưa đến bố cục chót. Đường nét là yếu tố sáng tác của nghệ sĩ, nhưng khi không đạt được sự gợi cảm, thì dùng đường nét chỉ là đường nét mà không là nghệ thuật.

– Vận dụng nguyên tắc cân bằng bất đối xứng trong thiết kế nội thất:

•  Không chỉ nghệ thuật đối xứng mới có giá trị nghệ thuật, sắp xếp bất đối xứng của ba hoặc năm hoặc bảy đồ vật cũng sẽ góp phần thể hiện những yếu tố tinh tế bất ngờ. Bày bie ̣n theo con số lẻ thường là cách thú vị nhất trong nghe ̣ thua ̣t trang trí.

•  Sự cân bằng bất đối xứng khiến không gian sống thoải mái, sống động, sáng tạo, ngẫu hứng, thú vị… Quy tắc này sử dụng các đồ vật ở hai bên trục tâm không đồng nhất để tạo sự cân bằng trọng lượng thị giác, sự “cân bằng” của cảm giác.

 Chiếc kệ trưng bày theo nguyên tắc cân bằng bất đối xứng khi chiều cao ngăn tạo một hình ảnh linh hoạt, sống động, ngẫu hứng, tránh được sự nhàm chán

 Bố cục không gian phòng SHC theo nguyên tắc cân bằng bất đối xứng, chúng ta có thể thấy ở đây trên diện mảng: phần mảng màu khu vực bàn ăn là những màu nặng nhưng lại là mảng âm (mảng lõm) cân bằng với phần mảng khu vực sofa là màu nhẹ nhưng lại là mảng dương (phần nổi). Về khối thì bộ sofa cũng đạt cân bằng với bộ bàn ghế ăn. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

2.5.3. Đối tâm:

– Khái niệm: Cân bằng đối tâm được tạo ra khi đồ đạc được sắp đặt quanh một tâm tròn tạo thế cân bằng cho không gian.

– Cách tạo đối xứng xuyên tâm: đối tâm thường được tạo ra với cầu thang trong phòng giải lao lớn và đồ đạc trần, nhưng cũng có thể được tạo ra bằng cách sử dụng thảm tròn, ghế sofa cong và miếng tròn khác của đồ nội thất. Quy tắc đối tâm thường ít xuất hiện trong các ngôi nhà truyền thống. Mặc dù các phòng hình tròn thường khó liên kết với không gian khác, tuy nhiên hiệu ứng của đối tâm rất đáng ngạc nhiên.

 Bàn ăn và đèn trần là trọng tâm trong phòng ăn; ghế, bức tượng và tranh treo tường là những chuyển động rời xa trọng tâm.

 Đối tâm tạo ra từ bàn tròn và trần nhà