Để tạo được những hiệu ứng tốt về ánh sáng trong thiết kế ánh sáng trước hết nhà thiết kế phải hiểu rõ về các loại ánh sáng để vận dụng trong thiết kế nội thất đúng cách. Có 3 loại ánh sáng sử dụng phổ biến trong thiết kế nội thất.

7.7.1. Ánh sáng tổng thể

– Ánh sáng tổng thể: Ánh sáng tổng thể là cấp độ ánh sáng đầu tiên mà mọi người thường nghĩ tới. Ánh sáng tổng thể là nguồn ánh sáng chính cho bất kỳ căn phòng nào, là yêu cầu căn bản của một ngôi nhà. Ánh sáng tổng thể chiếu sáng chung toàn bộ không gian, khung cảnh, thường thay thế hay bổ sung cho nguồn chiếu sáng tự nhiên.

•   Ánh sáng tổng thể bao gồm các loại như:

–   Đèn chùm

–   Đèn hướng lên trên (đèn treo tường)

–   Đèn hướng xuống dưới (đèn trần)

–   Ánh sáng tự nhiên

 Ánh sáng tổng thể trong phòng khách. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

– Cách bố trí ánh sáng tổng thể:

•   Trước hết cần nắm rõ mục đích của ánh sáng tổng thể là đem lại ánh sáng chung, đều, vừa đủ cho không gian. Vì vậy không chọn các mầu ánh sáng quá nóng hay quá chói. Sử dụng các loại bóng đèn khác nhau sẽ thay đổi sự ấm áp của căn phòng nhưng hiệu ứng của ánh sáng tổng quát quá chung để làm nổi bật những điểm cụ thể trong thiết kế nội thất.

•   Ban ngày ánh sáng tổng thể có thể nên lấy qua các cửa sổ, giếng trời… vừa đem được nguồn sáng tự nhiên lại vào nhà lại vừa tiết kiệm điện. Việc sử dụng ánh sáng tự nhiên trong trang trí nội thất sẽ làm cho căn phòng trở nên thoáng hơn, hòa hợp với thiên nhiên, rộng hơn.

 Ánh sáng tự nhiên. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

•   Vào buổi tối bố trí ánh sáng đều khắp, độ sáng vừa phải, có thể dùng hệ đèn trần để tạo nên hiệu quả chiếu sáng tổng thể. Có thể dùng đèn chùm hay nhiều bóng rời chiếu từ trần hoặc tường nhà xuống, kết hợp với đèn có chân đặt ở bàn, kệ hay trên nền sẽ mang hiệu quả sáng đều trong phòng. Nếu phòng khách hay nơi sinh hoạt chung có diện tích nhỏ, sử dụng đèn chùm treo hoặc đèn có chùm treo trần hay đèn đơn giản gắn trên trần và tường, còn các không gian lớn sử dụng bóng đèn compact công suất lớn để ánh sáng gần như ánh sáng tự nhiên.

 Đèn chùm trang trí, sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.7.2. Ánh sáng tập trung

– Ánh sáng tập trung hoặc ánh sáng chức năng: Ánh sáng tập trung dùng chiếu sáng cho một phân khu chức năng cụ thể như đọc sách, nấu ăn, bàn làm việc.

– Các bố trí ánh sáng tập trung

•   Đèn chiếu sáng có ánh sáng tập trung như:

–     Đèn trên bàn, đèn sàn

–     Đèn máng

–     Đèn đường

–     Đèn trong tủ chiếu sáng

…

•   Những loại đèn này thường có xu hướng giảm khoảng rộng chiếu sáng, tập trung vào khu vực thực hiện chức năng, tạo ra hiệu ứng cho riêng khu vực được chiếu sáng. Ví dụ: Khi căn phòng có đèn sàn tỏa ánh sáng màu hổ phách cạnh ghế sofa sẽ làm cho căn phòng có cảm giác ấm cúng.

•   Cách tạo ánh sáng tập trung ban ngày: ánh sáng tập trung ban ngày được tạo ra bằng cách lấy ánh sáng tự nhiên chiếu qua các ô cửa kính, ánh sáng này rọi vào cũng đủ tạo nên khoảng bóng nắng kỳ ảo tại một vài các không gian phụ như sảnh tối, không gian tiểu cảnh dưới chân cầu thang, không gian bếp.

•   Cách tạo ánh sáng tập trung buổi tối: Vào buổi tối, có thể sử dụng các loại đèn tường, đèn bàn, những đèn chiếu nhỏ có khớp xoay hướng chiếu để tạo hướng chiếu theo ý. Tuy nhiên chỗ đọc sách, làm việc, nhất là cần soi rõ chi tiết thì thường dùng bóng tungstène để khỏi hại mắt.

 Ánh sáng tập trung cho khu vực đọc sách. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.7.3. Ánh sáng trọng tâm/ánh sáng nổi bật

– Ánh sáng trọng tâm: Ánh sáng loại này thường đóng vai trò trang trí nhiều hơn chức năng chiếu sáng. Ánh sáng trọng tâm có xu hướng êm dịu hơn ánh sáng tập trung. Ánh sáng trọng tâm tạo hiệu ứng thu hút sự chú ý vào điểm nhấn của căn phòng (là một trong số những chuẩn mực của thiết kế nội thất), làm nổi bật những điểm nhấn trong căn phòng nên còn gọi là ánh sáng nổi bật.

•   Các loại bóng đèn có ánh sáng trọng tâm như:

–   Đèn treo tường

–   Đèn máng

–   Đèn trang trí

– Cách bố trí ánh sáng trọng tâm

•   Khu vực hay sử dụng ánh sáng trọng tâm: bảng hiệu, logo khu vực lễ tân tiếp khách, các vật mẫu trưng bày triễn lãm, góc bài trí, tranh treo tường…

•   Sử dụng đèn chiếu halogen lộ diện trượt trên giá hay âm tường, tủ để tập trung một hoặc hai nguồn sáng nhỏ trực chỉ đến điểm muốn thể hiện, có thể chỉ cần một cây đèn có chân đặt vào không gian đã chọn sẽ làm bật lên khung cảnh mà vốn nguồn sáng tản không biểu hiện được.

 Không gian phòng ngủ với các đèn led thanh định hình làm nổi bật các sản phẩm trưng bày trong tủ áo và làm nổi bật diện vách trang trí tivi. Sản phẩm thiết kế của học viên AWE.

7.7.4. Chiếu sáng điều chỉnh sáng hay mờ, cường độ cao hay thấp

– Trong một không gian sống đòi hỏi nhiều thái cực, không nên dùng loại đèn chỉ cung cấp một cường độ ánh sáng. Hệ thống điều chỉnh ánh sáng đến mờ, từ cường độ thấp đến cao rất hữu hiệu trong việc tạo nên những hình thái khác nhau.  v Cách bố trí ánh sáng điều chỉnh

 Nguồn sáng chung được tạo nên bởi hệ thống ánh sáng cố định từ trên cao, chẳng hạn như đèn chùm hoặc đèn được đặt chìm trong trần nhà. Các loại đèn này cho nguồn sáng tỏa rộng, có thể làm sáng cả căn phòng. Nếu trong các góc, ánh sáng bị che khuất, dùng những đèn áp tường để chiếu sáng từng khu vực riêng. Bộ điều chỉnh đèn mờ tỏ sẽ thay đổi khung cảnh căn phòng theo ý bạn. Tuy nhiên, nguồn sáng chung trên cao là chưa đủ, cần nhiều tầng ánh sáng để đáp ứng cả yêu cầu mỹ thuật cũng như sự thực dụng của bất kỳ căn phòng nào. Với những tác phẩm mỹ thuật hay đồ vật ưa thích, chẳng hạn như tranh treo tường để làm nổi bật chúng lên, ánh sáng nên chiếu rọi thẳng vào mục tiêu được xem như những luồng sáng có tác dụng nhấn mạnh. Dải ánh sáng với những luồng chiếu xoay chuyển được là một giải pháp thực tế cho phép bạn dễ dàng thay đổi được hướng ánh sáng muốn nhấn mạnh.