1. Vai trò và Nguyên tắc của Công tác Thống kê Khối lượng

A. Vai trò Cốt lõi

Công tác thống kê khối lượng là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xác định giá trị thực tế của công trình. Nó phục vụ hai mục tiêu chính:

1.      Lập Dự toán (Cost Estimation): Cung cấp con số khối lượng chính xác (ví dụ: m2 tường, lıˊt sơn, m3 vữa) để nhân với đơn giá, tạo ra chi phí thi công.

2.      Quản lý Vật tư (Material Management): Giúp nhà thầu lên kế hoạch mua sắm vật tư, tránh thiếu hụt hoặc dư thừa vật tư ngoài công trường.

B. Nguyên tắc Thực hiện (Quantity Takeoff)

·         Đơn vị Tính Chuẩn: Luôn bóc tách theo đơn vị tính thống nhất với định mức và đơn giá (ví dụ: tường xây tính m3; lát gạch tính m2; trát vữa tính m2).

·         Không Bỏ sót và Không Trùng lặp: Mỗi cấu kiện phải được bóc tách và tính toán một lần duy nhất. Phải tuân thủ các nguyên tắc trừ/cộng khối lượng (ví dụ: tường xây phải trừ đi lỗ cửa, nhưng trát tường thì không trừ lỗ cửa nhỏ).

·         Phân loại Chi tiết: Khối lượng phải được phân loại theo chủng loại vật tư và vị trí thi công (ví dụ: Sơn nội thất tường trệt khác Sơn ngoại thất lầu 3) để áp đơn giá chính xác.

2. Hướng dẫn Lập Bảng Thống kê Khối lượng (QTO)

            Quy trình này tập trung vào việc xác định con số dựa trên bản vẽ Kiến trúc.

A. Quy trình Lập Bảng (Sử dụng Excel hoặc Phần mềm)

Bước	Mô tả Hành động	Ví dụ Hạng mục Cơ bản
Bước 1: Liệt kê Công tác	Liệt kê tất cả các công tác cần thực hiện theo trình tự thi công.	Xây tường, Trát tường, Lát gạch sàn, Ốp gạch tường, Sơn lót, Sơn hoàn thiện.
Bước 2: Xác định Công thức	Ghi rõ công thức tính toán khối lượng dựa trên bản vẽ.	m2 Lát gạch = Dài × Rộng. m2 Sơn = Diện tích tường.
Bước 3: Nhập Dữ liệu Từ Bản vẽ	Lấy kích thước hình học từ bản vẽ Kiến trúc (dài, rộng, cao, số lượng).	Tường Trát: (Tổng chiều dài tường × Chiều cao tầng) − Tổng diện tích lỗ cửa.
Bước 4: Tính toán Khối lượng	Thực hiện phép tính để ra con số khối lượng cuối cùng.	m2 Sơn Hoàn thiện = 125.5 m2.
Bước 5: Thống kê Chi tiết	Ghi chú chủng loại vật liệu (mã hiệu) bên cạnh khối lượng.	125.5 m2 Sơn → Mã hiệu: SNT01 (Sơn nội thất màu X).

B. Ví dụ Chi tiết Bóc tách cho từng Hạng mục Kiến trúc

Hạng mục	Đơn vị tính	Phương pháp Bóc tách chi tiết
Xây Tường	m3 hoặc m2	Chiều dài tường × Chiều cao × Chiều dày. Phải trừ đi thể tích/diện tích các lỗ cửa, lỗ kỹ thuật.
Trát Vữa	m2	Tính tổng diện tích bề mặt cần tô (thường tính 2 mặt tường). Lưu ý: Lỗ mở cửa sổ/cửa đi nhỏ thường không trừ diện tích trát vữa.
Lát Gạch Sàn	m2	Tính diện tích thực tế cần lát (Dài × Rộng). Cần tính riêng theo chủng loại gạch (phòng ngủ gạch gỗ khác phòng khách gạch bóng).
Sơn Bả	m2	Diện tích sơn thường lớn gấp 3 đến 4 lần diện tích sàn. Phải bóc tách theo từng loại vật liệu và màu sắc (Sơn Lót, Sơn Hoàn thiện, Sơn Nội thất, Sơn Ngoại thất).

3. Hướng dẫn Lập Bảng Tiên lượng Công việc (Bill of Quantities – BOQ)

            BOQ là tài liệu đã gán đơn giá cho các khối lượng đã thống kê. BOQ là cơ sở để lập dự toán và báo giá chính thức.

A. Vai trò của BOQ

·         Cơ sở Báo giá: BOQ là bảng báo giá chi tiết mà Nhà thầu trình cho Chủ đầu tư.

·         Quản lý Hợp đồng: Là tài liệu tham chiếu pháp lý để theo dõi tiến độ thi công và thanh toán.

B. Cấu trúc Lập Bảng BOQ

Bảng BOQ chuyển đổi thông tin từ Bảng Thống kê Khối lượng thành Chi phí theo công thức:

Gía trị đơn vị= khối lượng x đơn giá

Cột trong Bảng BOQ	Nguồn Dữ liệu	Mục đích
Mã hiệu/Tên Công tác	Từ Bảng Thống kê Khối lượng (QTO)	Phân biệt công việc.
Đơn vị Tính	m3, m2, kg, bộ.	Đảm bảo tính toán đúng quy chuẩn.
Khối lượng	Được chuyển trực tiếp từ Bảng QTO	Cơ sở để tính toán tổng chi phí.
Đơn giá Đơn vị	Báo giá thị trường (vật tư) và Định mức nhân công.	Giá trị tài chính của 1 đơn vị khối lượng.
Thành tiền	Khối lượng × Đơn giá Đơn vị	Chi phí ước tính cho từng hạng mục công việc.

C. Mối liên hệ Giữa QTO và BOQ

·         QTO (Thống kê Khối lượng) là bước Kỹ thuật (Xác định số lượng).

·         BOQ (Tiên lượng Công việc) là bước Tài chính (Xác định giá trị).

Quy trình chuẩn là phải hoàn thành QTO với độ chính xác cao nhất, sau đó mới tiến hành lập BOQ bằng cách áp đơn giá từ các nhà cung cấp và định mức nhân công.