Các trường phải trong phong thủy (chia làm 2 trường phái căn bản Phái Hình thế và phái Lý Khí).

Phái hình thế ra đời trước phái lý khí.

Nghiên cứu hình núi sông trong tự nhiên, nhấn mạnh đến long huyệt, sa, thủy, sơn.

Phái hình thế xuất hiện từ đời nhà Đường vào khoảng thế kỷ thứ 6-7… Phát triển rất mạnh mẽ và bắt đầu suy giảm vào đời nhà Thanh.

Sách kinh điển của phái hình thế là “Tàng kinh” của Quách Phác, “Hám Long Kinh” và “ Nghi Long Kinh” của Dương Quân Tùng…

Long: Chỉ mạch núi trải dài từ xa tới.

Sa: Đồi xung quanh của huyệt.

Sơn: Chỉ núi cách xa huyệt.

Phái hình thế chia ra các phái nhỏ: Loan đầu, hình pháp, hình tướng.

3.1 Loan Đầu:

Là phái phong thủy dùng Hình Thế, phái Loan Đầu chú trọng đến hình phái địa lý dựa vào long, huyệt, sa, thủy và hướng để luận cát hung.

Trường phái phong thủy Loan Đầu chuyên phân tích hình thế của con sông, của dãy núi, con đường, kiến trúc xung quanh có ảnh hưởng tốt – xấu như thế nào đến Dương Trạch (nhà cửa) và Âm trạch (mồ mả). Dựa trên các yếu tố ngoại cảnh để xác định các mối quan hệ của chúng với kiến trúc nhà cửa hay mồ mả

Khi nhắc đến hình thế thì phải nhắc đến Quan Lộ và Quách Phác

3.1.2 Phái hình tượng: Là môn phái nghiên cứu rất sâu trong phong thủy, do coi một cách rất sinh động hình thế như động vật hay sự vật khác. Ví dụ: như thế của núi như sư tử…

3.1.3 Phái hình pháp:

Phát triển trên cơ sở của phái hình tượng, chủ yếu luận về sự kết hợp giữa phái hình tượng và huyệt trường. chẳng hạn như có con đường đâm thẳng vào huyệt trường, phái hình pháp gọi là nhất tiễn xuyên tâm.

3.1.4 Sơ lược phong thủy Tứ Linh:

Đầu tiên với Tứ Linh sẽ lấy tọa độ đứng từ trung tâm của mặt bằng nhìn ra.

Thời Trung Quốc cổ đại có truyền thuyết về bốn loài vật linh thiêng, đó là: Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ. Tả Thanh Long chỉ Loan Đầu bên trái, hữu Bạch Hổ chỉ Loan Đầu ở bên phải, phía trước Minh Đường là Chu Tước, phía sau kháo Sơn chính là Huyền Vũ.

Trong thực tế, đường nước chảy quanh co, ngoằn ngoèo ở phía trái của ngôi nhà được gọi là Thanh Long.

Con đường lớn chạy dài phía bên phải ngôi nhà được gọi là Bạch Hổ.

Cái ao nhỏ với nước trong vắt nằm ở trước nhà gọi là Chu Tước.

Một gò núi nhỏ ở ngay phía sau nhà được gọi là Huyền Vũ.

Những khu vực có đầy đủ Tứ Tượng ở bốn phía xung quanh như vậy được coi là nơi Phong Thủy bảo địa tốt nhất. Đây chính là địa thế cực quý. Như thế chính là Huyền Vũ cúi đầu nhìn xuống, mạch núi ở phương Chu Tước như đang nhảy múa, thế núi Thanh Long ở bên trái nhấp nhô kéo dài, hình dạng núi Bạch Hổ bên phải như phủ phục quy thuận, khu đất đó chính là Phong thủy bảo địa.

Xét từ góc độ hình khí, một trường khí tốt phải có đủ tứ linh. Đặc biệt là phía sau của công trình kiến trúc nhất định phải có kháo sơn, nghĩa là phía sau của công trình phải có núi hoặc công trình khác, kháo sơn là Loan đầu tốt nhất trong phong thủy. nếu không có kháo sơn sẽ không có cảm giác an toàn, không có quý nhân phù trợ.

Minh đường là chỉ phía trước của công trình phải có khoảng không gian rộng rãi và thoáng đãng, như vậy mới được coi là phong thủy tốt. Nếu Minh đường rộng rãi chứng tỏ người ở đây giàu có và tràn trề sức sống, phía trước có Minh đường phía sau có kháo sơn, cho thấy có qúy nhân giúp đỡ, tiền đồ sáng lạng.

“Tả thanh Long, Hữu Bạch Hổ” cũng là thuật ngữ thường dùng của phong thủy nhập môn. Trái thanh Long tượng trưng cho sức mạnh lực lưỡng của của nam giới, phải Bạch Hổ tượng trưng cho sự dẻo dai, bền bỉ của phụ nữ .

Do vậy trong kiến trúc bên trái nhà ở có công trình kiến trúc cao lớn cho thấy sức mạnh  và sự kiên cường , chủ về phù trợ cho Nam giới . Thanh Long tượng trưng cho quý nhân thuộc phái Nam và sức mạnh chính diện khuất phục kẻ tiểu nhân.

Trong phong thủy văn phòng  phía sau chỗ ngồi là tường hoặc tủ tượng trưng cho kháo sơn là tốt, phía trước có khoảng không là tốt, tủ đứng bên trái là thanh long, tủ đứng bên phải là Bạch Hổ , nếu bên Bạch Hổ cao thì chủ về phụ nữ nắm quyền , Âm thịnh, dương suy. Vì vậy , tủ ở bên trái bàn làm việc nhất định phải cao hơn tủ bên phải, nếu không sẽ dễ bị tiểu nhân hãm hại , dễ bị kiện tụng.

3.1.5 Ngũ hành của tứ Linh:

Thanh Long mang tính Dương và động

Bạch Hổ mang tính Âm và tỉnh.

Chu Tước mang tính Dương và động

Huyền Vũ mang tính Dương và tỉnh.

3.1.6 Long mạch: (Dãy núi, mạch núi) chia làm 3 loại: Long địa hình đồi núi, Long địa hình gò đồi, Long địa hình đồng bằng.

Trong đó Long ở nơi đất bằng, tuy mạch tương đối bằng phẳng nhưng có thể dựa vào hình thế để phân biệt, tức “cao một tấc là sơn, thấp một tấc là thủy” để quan sát độ mấp mô của địa hình vùng đồng bằng và sự phân hợp của hệ thống dẫn nước. Đây cũng là có cơ sở để tìm long mạch trong phong thủy.

3.2 Phái Lý Khí:

Dùng nhiều quan điểm lý luận khác nhau như âm dương ngũ hành, bát trạch, bát quái, hà đồ, lạc thư, tinh tượng, thần sát, nạp âm, kỳ môn, lục nhâm… Đưa vào hệ thống lý luận của mình nên tạo ra một hệ thống rất phức tạp.

Sách nổi tiếng “Thiên Tâm Chính Vận” của Hoa Trạm Ân, “Tam Nguyên Địa Lý Biện Hoặc” của Mã Thái Thanh.

Phái Lý Khí chia làm nhiều trường phái:

a)         Phái Bát Trạch:

b)        Phái Mệnh Lý.

c)         Phái Tam Hợp.

d)        Phái Phiên Quái.

e)         Phái Tam Nguyên.

f)         Phái Bát Quái.

g)        Phái Kỳ Môn. (kỳ môn độn giáp).

h)        Dương Trạch Tam Yếu.( chú trọng cửa ,phòng, bếp)