icon search

Space shortcuts

Mục lục bài viết

d. Tư duy sáng tạo đường nét, hình khối trong thiết kế nội thất

Nhớ lại nguyên tắc về sáng tạo: “Không mấy người tự sáng tạo ra điều gì đó, họ chỉ áp dụng những điều đã tồn tại trong một cách hoàn toàn khác nhau”. Steve Jobs đã từng nói: “Khi bạn hỏi những người sáng tạo rằng làm thế nào để họ làm ra điều đó, họ cảm thấy một chút tội lỗi vì họ đã không thực sự làm điều đó, họ chỉ đã từng thấy điều gì đó. Nó dường như rõ ràng với họ sau một thời gian, bởi vì họ đã có thể kết nối những kinh nghiệm của mình và tổng hợp những điều mới mẻ.”. Việc sáng tạo đường nét, hình khối có vô vàn ý tưởng từ vô vàn chủ đề, cảm hứng trong cuộc sống, ý tưởng đều bắt nguồn từ một yếu tố đã có, qua kinh nghiệm, kiến thức và sự biến đổi cách này cách khác để làm nó trở nên mới mẻ. Với đường nét, hình khối thì chỉ cần vận dụng, biến đổi nhưng miễn sao ý tưởng  tuân thủ những nguyên tắc về tỷ lệ, bố cục trong thiết kế nội thất. Bạn càng có nhiều trải nghiệm thực tế, khả năng liên hệ và kết nối càng cao thì càng có nhiều ý tưởng sáng tạo.

Nghệ thuật hình khối là cách sử dụng những đường nét hình học, những góc cạnh hình khối, những nguyên lý và kết cấu hình học, là sự sáng tạo hình khối, sự kết hợp hình khối với chất cảm (vật liệu, màu sắc) để tạo ra những ấn tượng mạnh về thị giác vào thiết kế kiến trúc và nội thất. Đó là sự vận dựng sáng tạo vẻ đẹp độc đáo của hình học để làm nguồn cảm hứng cho những công trình thiết kế.

Nhà thiết kế cần biết kết hợp những đường nét đơn điệu, những hình khối cứng nhắc, đôi khi là thô kệch để tạo sự gắn kết, sự sắp đặt tinh tế, hợp lý, hài hòa cùng những mảng màu ấn tượng đầy tính nghệ thuật. Nghệ thuật hình khối tạo ra những hiệu ứng thị giác hiệu quả, những không gian đầy cảm xúc với những khối hình thú vị, những trải nghiệm màu sắc mới lạ, những thiết kế sáng tạo…

Chủ nghĩa Hình học/Neo-Geo, viết tắt của Neo-Geometric là một hình thức nghệ thuật thị giác được định hình vào cuối thế kỷ 20, nó sử dụng những mảng khối, những đường nét liên kết với nhau chặt chẽ và thống nhất, kết hợp với màu sắc và ánh sáng tạo ra những hiệu ứng thị giác ấn tượng đậm nét nghệ thuật. Nghệ thuật hình khối đã được sử dụng qua lịch sử hàng ngàn năm, nhân loại đã để lại những công trình kiến trúc vĩ đại tồn tại hàng ngàn năm với vẻ đẹp hình học tuyệt mỹ và tỉ lệ khối hình hoàn hảo về cả toán học và nghệ thuật.

Hình khối hình học rất đa dạng và là cảm hứng vô tận trong thiết kế nội thất. Giáo trình này chỉ đề cập một số cách vận dụng “những điều đã tồn tại” trở thành cảm hứng để bạn bắt đầu việc sáng tạo đường nét, hình khối trong không gian. Từ đó bạn hiểu cách đưa ý tưởng, cảm hứng từ những điều bất kỳ trong cuộc sống vào trong không gian, và bạn vận dụng theo muôn vàn cách của riêng bạn.

2.5.1. Sáng tạo từ những hình khối cơ bản

Các khối cơ bản như khối lập phương, khối chữ nhật, khối cầu, khối hình trụ, khối hình nón, khối kim tự tháp…khi được sắp xếp, sử dụng sáng tạo cùng với màu sắc, chất liệu sẽ tạo ra muôn vàn ý tưởng hình học đa dạng, đẹp mắt.

Phong cách thiết kế hiện đại sử dụng các khối có đường nét thẳng, đơn giản là chính, và khi đó các khối có đường nét cong hoặc tròn sẽ là điểm nhấn của căn phòng:

Các khối chữ nhật và lập phương được sắp xếp theo nguyên tắc cân bằng kết hợp với hai màu trắng – đen tạo chiều sâu cho không gian. Chiếc đèn treo elip cách điệu tạo điểm nhấn thú vị.

– Các khối lập phương, chữ nhật có cấu tạo là các đường thẳng thường đem lại sự mạnh mẽ. Chỉ cần sử dụng các khối này kết hợp với các màu mạnh mẽ như màu đen hoặc chất liệu như sắt, đá…sẽ cho một không gian cá tính mạnh mẽ.

Các khối tròn, bán cầu, elip và biến dạng của nó luôn tạo sự mềm mại điệu đà

Chỉ cần dùng một hình khối đơn giản nhưng được dệt nên từ chất liệu độc đáo cũng tạo ra những bất ngờ cho thị giác: ví dụ những khối gỗ lập phương sử dụng làm bàn như ở dưới.

2.5.2. Sáng tạo hình khối từ những ý tưởng trong tự nhiên

– Đấng tạo hóa là mẹ của những mô hình, đường nét, kết cấu, hình khối cực sáng tạo, đẹp mắt, hài hòa và tỷ lệ thuận nhãn nhất (nhớ lại những tỷ lệ trong tự nhiên). Những hình dạng, kết cấu, hình khối có trong tự nhiên được xem là nguồn cảm hứng tốt cho việc sáng tạo nghệ thuật: tranh ảnh, mẫu họa tiết thời trang… và tất nhiên đó là nguồn cảm hứng tốt cho việc sáng tạo hình khối trong thiết kế nội thất.

BÀI TẬP VẬN DỤNG SÁNG TẠO ĐƯỜNG NÉT, HÌNH KHỐI

Bài tập 1: Bạn hãy lên mạng tìm kiếm hình ảnh về tế bào thực vật, động vật dưới kính hiển vi, bạn sẽ bắt gặp vô số hình dạng và kết cấu thú vị. Hãy chọn ít nhất 3 hình dạng mà bạn thích rồi suy nghĩ bạn sẽ đưa hình dạng đó vào trong thiết kế nội thất như nào. Cuối cùng bạn cần có những ý tưởng cụ thể bản vẽ (vẽ tay hoặc vẽ máy) thiết kế nội thất/ đồ nội thất nhờ sự liên tưởng về những hình dạng thú vị đó.

                                                                                             

Hình ảnh một số tế bào vi mô qua kính hiển vi

Ví dụ 1: Một cánh cửa ngôi nhà đầy tính nghệ thuật và ấn tượng với ý tưởng xuất phát từ hình dạng kết cấu của vùng mắt bọ ngọc cánh cứng qua kính hiển vi. Cũng là cánh cửa này nhưng có thể nó được nghĩ ra từ trải nghiệm thực tế khi bạn nhìn thấy một vật thể bị rạn vỡ và các mảnh vỡ của chúng sắp xếp với nhau rất thú vị.

Ví dụ 2: Những hình ảnh không gian, đồ nội thất sau đều có những đường nét, hình dạng sử dụng từ các đường nét, cấu trúc tế bào có trong tự nhiên

                                                                                                        

                                                                                                                   

2.5.3. Sáng tạo hình khối từ cảm hứng và chủ đích riêng

Khi bạn suy nghĩ và bận dụng về TƯ DUY THIẾT KẾ bạn phải tự tin rằng: tôi hoàn toàn có thể tạo ra một không gian sống, một ý tưởng thiết kế tốt với cảm hứng và chủ đích riêng mà tôi lựa chọn hướng tới hoặc gia chủ mong muốn có được.

Một nhà thiết kế nội thất từ cảm hứng và chủ đích riêng của mình sẽ tư duy để đưa ra được những hình khối và đường nét đúng mục đích.

Ví dụ 1: cảm hứng và chủ đích của nhà thiết kế là tạo ra một không gian đậm chất Á Đông, uyển chuyển, hài hòa và mềm mại, năng lượng trong ngôi nhà cũng được lưu thông một cách trôi chảy.

Với chủ đích trên thì chắc chắn những đường nét bo mềm nhẹ, uốn nhẹ là ý tưởng sáng lên đầu tiên trong nhà thiết kế.

 Cảm hứng và chủ đích tạo ra một không gian đậm chất Á Đông, uyển chuyển, hài hòa và mềm mại, năng lượng trong ngôi nhà cũng được lưu thông một cách trôi chảy.

 Những đường cong, bo tròn thể hiện rõ nét sự uyển chuyển, hài hòa và mềm mại cho không gian sống.

 Cảm hứng và chủ đích tạo ra một không gian đậm chất Á Đông, uyển chuyển, hài hòa và mềm mại, năng lượng trong ngôi nhà lưu thông một cách trôi chảy.

Ví dụ 2: cảm hứng và chủ đích tạo ra một không gian nội thất mộc mạc, đơn giản tôn trọng vẻ đẹp tự nhiên vốn có.

Với cảm hứng trên các chất liệu tự nhiên, gỗ sẽ được bạn nghĩ tới, những hình khối gần gũi, mộc mạc từ gỗ, từ cuộc sống không cần gia công nhiều sẽ đem lại cho không gian sự thô sơ, mộc mạc đúng như cảm hứng và chủ đích mong muốn. Ví dụ như phong cách nội thất Wabi sabi luôn tôn trọng hình dáng và chất liệu tự nhiên.

 Không cần sáng tạo hình khối nhiều đem nguyên hình ảnh chiếc nơm là chiếc đèn nơm vào không gian để thể hiện cảm hứng không gian thô mộc rõ nét

 Hình khối của những thanh gỗ bị mục ý tưởng đến từ cảm hứng không gian thô mộc

2.5.4. Sáng tạo đường nét, hình khối từ những chủ đề trong cuộc sống

Những chủ đề trong cuộc sống được lấy làm cảm hứng đưa vào thể hiện trong đường nét, hình khối. Với cách sáng tạo này bạn đem đến cho không gian một chủ đề, một ý nghĩa, một thông điệp cụ thể. Chẳng hạn với chủ đề biển, bạn khai thác đường nét hình khối của con sóng, của sinh vật biển. Hai ví dụ sau giúp bạn hiểu cách đưa những chủ đề vào đường nét, hình khối hay sáng tạo đường nét, hình khối từ các chủ đề:

v Hình khối của Nghệ thuật gấp giấy Origami của Nhật Bản: là nghệ thuật sử dụng giấy để tạo nên nhiều hình khối, gấp các đồ đạc, con vật… Những hình khối trong Origami cũng là một cảm hứng được nhiều nhà thiết kế nội thất sử dụng trong tạo hình khối các đồ đạc nội thất, chi tiết, không gian nội thất. Bạn nên tìm đọc và học cách tạo hình khối 3D nguyên tắc Origami để hỗ trợ phát triển tư duy về tạo hình 3D nội thất.

 Bàn tiếp đón mang phong cách Origami, phong cách hiện đại

 Thiết kế trần một tòa nhà lấy cảm hứng từ nghệ thuật xếp giấy Nhật Bản origami

 Đưa những nếp gấp Origami vào trong không gian

– Ý tưởng thiết kế nội thất cho một văn phòng Công ty dệt vải

Động não, suy nghĩ: Hãy suy nghĩ về tất cả chủ đề, một từ, một ý…liên quan đến vấn đề sản xuất, dệt vải. Ví dụ:

–  May

–  Khung dệt

–  Chỉ

–  Bông

– 

–  Lụa

–  Gấp – Cuộn vải

….

Với mỗi chủ đề trên bạn suy nghĩ có thể đưa nó vào trong thiết kế như thế nào. Ví dụ: chiếc ghế từ các lớp vải hỗn độn xếp lên nhau, những chiếc đèn trang trí treo lơ lửng bằng các sợi chỉ hay bao đèn trang trí bằng các lớp vải; những bức trang tranh làm điểm nhấn từ sự sắp xếp các mảnh vải….

Phác thảo và đưa ra một số ý tưởng mà bạn cho rằng khả thi và bạn ưng ý. Tiếp tục theo quy trình sáng tạo để ra được hình khối theo chủ đề bạn chọn.

Dưới đây là một sản phẩm thiết kế nội thất cho một công ty sản xuất vải, thử đối chiếu những gì bạn đã nghĩ, đã phác thảo với kết quả này:

 Trần nhà, tường, khăn trải bàn, sàn nhà, 6 mặt của không gian được thêu dệt bằng các mảnh vải xếp lại với nhau cách ngẫu nhiên, giữa các mảng vải là các đường khâu

 Bao quanh chiếc đèn trang trí là những mảnh vải

 Những chiếc ghế cũng mang những vết khâu để “vải hóa” toàn không gian

BÀI TẬP VẬN DỤNG SÁNG TẠO ĐƯỜNG NÉT, HÌNH KHỐI

Bài tập 2: Sáng tạo 3 ý tưởng thiết kế nội thất hoàn chỉnh cho 3 thể loại không gian khác nhau (3 trong các thể loại sau: nhà ở, chung cư, nhà hàng, cafe, văn phòng/spa) với các chủ đề lấy từ tự nhiên, cuộc sống… Nộp cho giáo viên qua email trước buổi học Tư duy thiết kế cuối cùng để buổi học cuối cùng học viên thuyết trình và thầy đánh giá.