Quá trình thiết kế nội thất đang thay đổi, để tạo ra tác phẩm thực sự hấp dẫn, các nhà thiết kế đang phát triển một sự hiểu biết sâu rộng hơn về cách lý thuyết thiết kế, nghiên cứu và thực hành hiện tại có thể giúp họ đưa ra quyết định tốt hơn. Nói về quy trình của Tư Duy Thiết Kế (áp dụng trong nhiều lĩnh vực thiết kế trong đó có thiết kế nội thất) có một số quy trình khác nhau nhưng nhìn chung khá giống nhau. Quy trình Tư Duy Thiết Kế được chấp nhận rộng rãi nhất, đầy đủ nhất và được áp dụng giảng dạy tại nhiều trường Thiết Kế trên thế giới hiện nay là quy trình Tư Duy Thiết Kế 7 bước.

Đây là một sơ đồ cơ bản phải luôn luôn được duy trì và thực hành để đặt một nền móng vững chắc cho việc tư duy sáng tạo và rèn luyện khả năng Tư Duy Sáng Tạo của bạn. Khá giống với tư duy phân tích hay suy nghĩ có logic, Tư Duy Thiết Kế liên quan đến một quá trình và bạn có thể học, thực hành, trở nên thành thạo. Quá trình Tư Duy trong Thiết Kế có 7 bước:

–  Hiểu (Understand, một số tài liệu gọi bước này là Nghiên cứu/Research hay Quan sát/Observe)

–  Động não (Brainstorm)

–  Tạo ra ý tưởng (Ideate/Co-Create)

–  Phác thảo (Prototype)

–  Kiểm tra (Test)

–  Chọn (Choose)

–  Thực hiện (Implement)

Trong quy trình bảy bước này, các vấn đề được nêu ra, các câu hỏi thích hợp có thể được yêu cầu, ý tưởng có thể được tạo ra, và các câu trả lời tốt nhất có thể được lựa chọn, ý tưởng được nảy sinh…

Lưu ý là các bước không đi theo hướng tuyến tính, chúng có thể xảy ra đồng thời và có thể được lặp đi lặp lại vì vậy khi áp dụng bạn đừng máy móc phải theo một trật tự nhất định.

Bước 1: Hiểu/Nghiên cứu

– Xác định đối tượng người dùng cuối cùng của dự án thiết kế: WHO?

Bạn nên tò mò, tập trung vào người dùng cuối cùng

•  Họ là ai, tuổi tác thế nào, công việc ra sao, tính tình…

•  Họ yêu thích gì: loại phim nào, gu thời trang…

•  Họ mong muốn gì về không gian thiết kế: phong cách, màu sắc, vấn đề phong thủy, yêu cầu về công năng

•  Tài chính và thời gian đầu tư cho dự án.

…

– Xác định các vấn đề cần giải quyết: WHAT PROBLEM?

•  Làm cho không gian trông bớt chật chội hơn

•  Tránh tiếng ồn từ bên ngoài

•  Những yêu cầu về thẩm mỹ

•  Xác định phong cách thiết kế lựa chọn

•  Tính gấp gáp của dự án và sự ưu tiên

•  Quyết định những vấn đề bạn đang cố gắng để giải quyết.

•  Thống nhất về người đối tượng là ai

•  Xác định những gì sẽ làm cho dự án này thành công

•  Nghiên cứu các vấn đề liên quan:

•  Xem lại lịch sử của vấn đề (Đã có những khách hàng hay dự án tương tự thế này, kinh nghiệm từ quá khứ).

•  Xem xét mọi trở ngại hiện tại liên quan đến vấn đề cần giải quyết: ví dụ khách hàng thích phong cách nội thất cổ điển, sang trọng nhưng đầu tư tài chính cho dự án lại không đủ để theo phong cách này…

•  Thu thập các ví dụ về nỗ lực khác để giải quyết vấn đề tương tự: trong lịch sử bạn đã giải quyết tình huống nào mà khách hàng khăng khăng thích phong cách nội thất cổ điển nhưng đầu tư tài chính cho dự án lại không đủ để theo phong cách này, cách giải quyết đó đã thành công, liệu có thể áp dụng cho dự án này không…

•  Tham khảo tài liệu, ý kiến của đồng nghiệp, cấp trên về các vấn đề.

Bước 2: Động não/Suy nghĩ

–  Đừng chờ đợi có cảm hứng, mọi thứ không tự nhiên sinh ra. Điều này không mâu thuẫn với việc phủ nhận cảm hứng trong thiết kế, một người sáng tạo thường là người có nhiều cảm hứng nhưng một thiết kế nội thất giỏi chưa chắc đã phải là một người luôn luôn nhiều cảm hứng. ThomasEdison, nhà phát minh bóng đèn điện trong số những thứ khác, đã đưa ra một định nghĩa nổi tiếng của thiên tài là nguồn cảm hứng “1% cảm hứng và 99% mồ hôi.” Điều này có nghĩa là bạn cần động não và liên tục động não, là dành cho 99 giờ trong mỗi 100 giờ để không ngừng đa dạng kết hợp của các phân tích, tổng hợp, tưởng tượng. Các thông tin về khách hàng, về diện tích, về giới hạn ngân sách, các vấn đề cần giải quyết…được sàng lọc, đánh giá, điều chỉnh, thay đổi và kết hợp với nhau theo những cách khác nhau.

– Cách tốt nhất để tạo ra ý tưởng là sử dụng bản đồ tâm trí: đặt chủ đề ở trung tâm và bao quanh nó với mũi tên nối với những thứ liên quan xuất hiện trong tâm trí của bạn. Nếu đó là phong cách gợi nhớ đến biển, có lẽ bạn sẽ nghĩ về sóng, tàu, mỏ neo, dây thừng, cánh buồm, con sò… Chọn một chủ đề, sau đó đặt chủ đề ở trung tâm và bao quanh nó là tất cả những ý tưởng liên quan đến chủ đề đó.  Chủ đề ở đâu? Bất kỳ những gì bạn nghĩ là có thể. Thử bắt đầu với một đôi dép cao gót xem, điều đó dường như có vẻ rất xa với thiết kế nội thất.

Bước 3: Tưởng tượng và đưa ra ý tưởng:

–  Quá trình này nhà thiết kế đi tìm kiếm ý tưởng sau khi đã có đủ thông tin đã biết rõ những vấn đề cần giải quyết.  Bạn có thể tham khảo nhiều nguồn trên internet để hình dung rõ hơn, tìm kiếm những ví dụ về thiết kế nội thất có liên quan đến chủ đề bạn đang nghĩ. Đặt sự tự do tuyệt đối để não, trí tưởng tượng, cảm xúc của bạn được phát huy. Bạn có thể có một vài suy nghĩ về ý tưởng trong khi bạn đi làm việc, trò chuyện với bạn bè ở một quán cà phê hoặc mua sắm của bạn trong một siêu thị…

–  Không mấy người tự sáng tạo ra điều gì đó, họ chỉ áp dụng những điều đã tồn tại trong một cách hoàn toàn khác nhau. Steve Jobs đã từng nói: “Khi bạn hỏi những người sáng tạo rằng làm thế nào để họ làm ra điều đó, họ cảm thấy một chút tội lỗi vì họ đã không thực sự làm điều đó, họ chỉ đã từng thấy điều gì đó. Nó dường như rõ ràng với họ sau một thời gian, bởi vì họ đã có thể kết nối những kinh nghiệm của mình và tổng hợp những điều mới mẻ.” Thiết kế nội thất cũng vậy, ít người làm ra những bản vẽ hoàn toàn do họ sáng tạo ra, thực tế những ý tưởng đều bắt nguồn từ một yếu tố đã có, qua kinh nghiệm, kiến thức và sự biến đổi cách này cách khác để làm nó trở nên mới mẻ.

–  Bạn thường ngạc nhiên về những ý tưởng tranh trừu tượng và cho rằng người tạo ra chúng thật ghê gớm. Nhưng thực tế cũng không có gì lấy làm quá bí hiểm, những bức tranh trừu tượng đó cũng là sự liên tưởng từ những thứ có sẵn trong thực tế mà ra. Nhìn vào kính hiển vi, thấy được hình ảnh vi mô của các liên kết và đối tượng khác nhau, chọn những kết cấu, hình ảnh thú vị nhất có thể bắt gặp cũng có thể là xuất phát ý tưởng của những bức tranh trừu tượng.

                                                       

                Ảnh vùng mắt bọ ngọc cánh cứng dưới kính hiển vi                                Bức tranh trừu tượng

– Cách sáng tạo trong thiết kế thời trang:

Cảnh màn đêm trong rừng với trời đầy sao là nguồn ý tưởng cho thiết kế của chiếc đầm

Màu sắc của hoàng hôn trên biển làm cảm hứng cho màu sắc chiếc đầm

Bước 4: Phác thảo

– Phác thảo ý tưởng, bắt đầu bằng ý tưởng bạn cho là tốt nhất . Từ những hình ảnh ban đầu để kéo ra hình dạng, kết cấu, hình thức, màu sắc mới. Hãy suy nghĩ về cách bạn có thể sử dụng chúng trong thiết kế của bạn.

– Ngay trong quá trình phác thảo bạn có thể tiếp tục nảy sinh thêm ý tưởng, phát triển ý tưởng đã có.

– Tạo nhiều bản phác thảo khác nhau. Từ một chủ đề, qua suy nghĩ, trí tưởng tưởng và trải nghiệm của mỗi người sẽ cho ra những thiết kế khác nhau. Phác thảo nhiều bản, chỉnh sửa cho tới khi bạn cảm thấy hài lòng.

 Một chiếc sofa với ý tưởng từ chiếc dép cao gót

Bước 5: Thử nghiệm

Thử nghiệm cho phép bạn xem các ý tưởng khác nhau bằng hình ảnh cụ thể. Hãy nhớ rằng, một số trong những phát minh vĩ đại nhất trong khoa học và lịch sử đã được một kết quả của thử nghiệm. Trong bước này các nhà thiết kế nội thất thử nghiệm một không gian thu nhỏ có thể là một bản vẽ phòng khách hoàn chỉnh trong một biệt thự vài trăm mét vuông.

 Chiếc bàn độc đáo cho ý tưởng bắt nguồn từ đôi dép cao gót

Bước 6: Chọn

– Xem lại các mục tiêu và vấn đề cần giải quyết

– Lựa chọn các ý tưởng gửi cho khách hàng kèm theo bản vẽ 3D và thuyết minh ý tưởng

– Lấy ý kiến đáng giá, góp ý từ khách hàng

– Chọn những ý tưởng phù hợp nhất. Kết hợp, mở rộng, và tinh chỉnh các ý tưởng

Bước 7: Thực hiện

– Hoàn thiện bản thiết kế phác thảo

– Chọn, tinh chỉnh và gửi cho khách hàng  v Thu thập thông tin phản hồi từ người tiêu dùng.

– Xác định các giải pháp đáp ứng mục tiêu của mình.

– Thảo luận về những gì có thể được cải thiện.

Thực hành và phát triển trong quy trình thiết kế này sẽ giúp bạn rất nhiều trong việc xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự đổi mới và tư duy sáng tạo, giúp bạn làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả. Mặc dù có thể tất cả các bước có thể không cần thiết trong công việc của bạn, hãy thử áp dụng chúng bất cứ nơi nào có thể, và kết hợp chúng thành những ý tưởng của bạn, suy nghĩ và thiết kế.

BÀI TẬP VẬN DỤNG QUY TRÌNH SÁNG TẠO

Bài tập thực hành 1: Đưa ra ít nhất 3 ý tưởng thiết kế (vẽ tay hoặc vẽ máy) bất kỳ đồ đạc nội thất nào (bàn, ghế, giường, tủ, đồ trang trí) hay một không gian nội thất từ những chủ đề trong cuộc sống hay từ một hình ảnh bất kỳ trong cuộc sống qua các bước sáng tạo trên.